Miễn phí vận chuyển với đơn hàng trên 500K

PHỤNG VỤ THƯỜNG NIÊN Ý NGHĨA, NGUỒN GỐC

PHỤNG VỤ THƯỜNG NIÊN Ý NGHĨA, NGUỒN GỐC

PHỤNG VỤ THƯỜNG NIÊN
Ý NGHĨA, NGUỒN GỐC
Chúng ta biết mỗi “đạo” đều có hình thức; nghi lễ thờ phượng cách riêng của mình theo từng giai đoạn; từng mùa … đạo Công giáo chúng ta cũng thế, ta phân ra Phụng vụ các mùa trong năm cách riêng: mùa Vọng; mùa Giáng sinh; mùa Chay; mùa Phục sinh, đều có những nét riêng biệt, và thời gian còn lại là mùa Thường niên, mùa này được chia làm hai giai đoạn: giai đoạn một bắt đầu từ lễ Hiển linh hay lễ Chúa Giê-su chịu phép rửa đến trước thứ tư Lễ tro. Giai đoạn hai bắt đầu từ sau lễ Ngũ tuần cho đến hết năm phụng vụ đó (tức trước Chúa nhật thứ nhất mùa Vọng của năm phụng vụ tiếp theo). Như vậy mùa thường niên là mùa kết nối giữa hai mùa Giáng sinh và mùa Chay, với mùa Phục sinh và mùa Vọng.
Vậy đâu là nguồn gốc, ý nghĩa và nội dung của sự kết nối này ?. Để trả lời và đi vào chi tiết, chúng ta sẽ tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa, các bài đọc trong thánh lễ mùa thường niên và cuối cùng là các ngày lễ kính Chúa. Dĩ nhiên trong mùa thường niên còn một số lễ kính Đức Trinh Nữ Maria và các thánh, nhưng điều này không thuộc lãnh vực của nhóm.
1. Nguồn Gốc
Ngoài những mùa có đặc tính riêng biệt, còn lại 33 hoặc 34 tuần trong chu kỳ năm phụng vụ không có cử hành một khía cạnh nào đặc biệt về mầu nhiệm Chúa Kitô, nhưng lại tôn kính toàn bộ mầu nhiệm Chúa Kitô, nhất là trong các ngày Chúa nhật, thời gian này gọi là mùa Thường niên.[1]
Mùa Thường niên bắt đầu từ thứ hai kế tiếp Chúa nhật sau ngày 06 tháng giêng, và kéo dài đến hết thứ ba trước mùa Chay; rồi lại bắt đầu từ thứ hai sau Chúa nhật lễ Hiện xuống và kết thúc trước giờ Kinh Chiều I Chúa nhật mùa Vọng. Nghĩa là trong khoảng thời gian 33 hay 34 tuần lễ của Mùa Thường niên, bao gồm 2 thời kỳ: Từ sau mùa Giáng sinh đến đầu Mùa Chay và Từ sau lễ Hiện xuống đến hết tuần lễ Chúa Kitô Vua. Hội Thánh dùng thời gian này giúp tín hữu sống mầu nhiệm cứu độ cách đầy đủ hơn. Vì thế, có một loạt công thức trong sách Các Giờ Kinh Phụng vụ cũng như trong Sách Lễ dành cho các Chúa nhật và các ngày trong tuần mùa này.[2] Ngoài ra, rải rác suốt năm Phụng vụ, Hội Thánh còn dành nhiều ngày lễ để tôn kính các thánh là những đấng đã tới đỉnh cao trọn lành, đáng nêu gương cho ta và rất thần thế cầu bầu cho ta trước tòa Chúa, cách riêng tôn kính cách đặc biệt Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa và Mẹ chúng ta. Hội Thánh: “tôn vinh Đức Maria vinh hiển, Mẹ Thiên Chúa, Đấng đã nối kết với công trình cứu chuộc của Con Người bằng mối dây bất khả phân ly” (xc. PV 103-104).
Các bài đọc trong các Chúa Nhật Thường niên tường thuật về cuộc đời, sứ vụ của Chúa Kitô trong việc rao giảng nước Thiên Chúa, và muốn cho người tín hữu nhìn vào cuộc sống thường ngày đó để sống rất kiên cường niềm tin của mình. Quả vậy Đức Kitô Cứu thế đã từng có mặt trong các Cộng đoàn tín hữu xa xưa và hôm nay đang tiếp tục có mặt trong cuộc đời mỗi người chúng ta, đang quây quần tham dự cử hành Thánh Lễ và trong cuộc sống đời thường.
2. Ý Nghĩa
Tại sao Giáo Hội lại chia Mùa Thường Niên thành hai phần: Mùa Thường Niên Hậu Giáng Sinh và Mùa Thường Niên Hậu Phục Sinh.
Mùa Thường Niên Hậu Giáng Sinh
Mở màn cho Mùa Thường Niên Hậu Giáng Sinh là Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa, một Thánh Lễ được Giáo Hội xếp liền ngay sau Lễ Hiển Linh.
Bởi thế, Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa, một cách nào đó, cũng có tính cách hiển linh ở chỗ từ sau khi Chịu Phép Rửa, Chúa Giêsu đã bắt đầu tỏ mình ra, trước hết cho Gioan, vị Tiền Hô của Người, sau đó, qua môi giới Gioan, cũng như qua trung gian Mẹ Maria, cho các môn đệ của Người, rồi cho dân Do Thái. Thế nhưng, Chúa Giêsu đã tỏ mình ra như thế nào, nếu không phải Người tỏ “vinh hiển của Người Con duy nhất đến từ Cha, đầy ân sủng và chân lý. Vì tiếp liền với Mùa Giáng Sinh, những tuần lễ của Mùa Thường Niên Hậu Giáng Sinh có một liên quan đặc biệt với mầu nhiệm và biến cố “Lời đã hóa thành nhục thể ở giữa chúng ta, và chúng ta đã được thấy vinh hiển của Người”. Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa bắt đầu mở màn cho Mùa Thường Niên.
Sau Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa, Giáo Hội không đề cập đến sự việc liên tục theo trình thuật của Phúc Âm Nhất Lãm, đó là biến cố Chúa Giêsu được Thánh Thần đem vào hoang địa để ăn chay và chịu ma quỷ cám dỗ. Trái lại, Giáo hội chọn ngay những bài Phúc Âm nói đến việc Chúa Giêsu được giới thiệu (Chúa Nhật 2 Thường Niên) và được sai đi rao giảng Tin Mừng về Nước Thiên Chúa. Nếu so sánh với Mùa Thường Niên Hậu Phục Sinh thì Mùa Thường Niên Hậu Giáng Sinh là thời gian Giáo hội tiếp tục tưởng nhớ việc tỏ mình ra “của Người Con duy nhất đến từ Cha, đầy ân sủng và chân lý”.
Mùa Thường niên Hậu Phục Sinh
Nếu ý nghĩa, nội dung và chiều hướng của Mùa Thường Niên Hậu Giáng Sinh, được bắt đầu từ Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa, là Mầu Nhiệm Chúa Kitô Sự Sống Tỏ Mình, thì Mùa Thường Niên Hậu Phục Sinh, được bắt đầu từ Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, là Mầu Nhiệm Chúa Kitô Sự Sống Tái Sinh. Vì chủ đề cho cả Mùa Thường Niên Hậu Phục Sinh là Mầu Nhiệm Chúa Kitô Sự Sống Tái Sinh, mà Giáo Hội của Người đã nhập cuộc, qua việc rao giảng về Người và làm chứng cho Người, cho tới khi Người lại đến trong vinh quang, một biến cố được Giáo Hội để kết thúc Phụng Niên của Giáo Hội với Lễ Chúa Kitô Vua.
Nếu chủ đề của các bài Tin Mừng Mùa Thường Niên Hậu Giáng Sinh là “Chứng của Chúa Giêsu”, thì ý nghĩa và chủ đề của cả Mùa Thường Niên Hậu Phục Sinh là việc Chúa Kitô được Thánh Thần làm chứng về Người qua Giáo Hội, cho đến khi Người lại đến trong vinh quang, thời điểm kết Mùa Thường Niên nói riêng và Phụng Niên nói chung ở Lễ Chúa Kitô Vua. Bởi thế, cốt lõi của các bài đọc Phụng Vụ Lời Chúa của Mùa Thường Niên (Hậu Phục Sinh) phải được hiểu theo chiều hướng Giáo Hội, chiều hướng Chứng Từ Giáo Hội, hơn là chiều hướng Chúa Kitô Tự Chứng.[3]
Như thế, Mùa Thường Niên Hậu Phục Sinh, chủ đề của Phụng Vụ (Lời Chúa) hướng về Mầu Nhiệm Chúa Kitô Sự Sống Tái Sinh, qua chứng từ của Giáo Hội được thực hiện bởi tác động của Thánh Linh.
Tóm lại, Mùa Thường Niên thật có ý nghĩa vì: nhịp điệu của các mùa Phụng vụ phản ảnh nhịp điệu lên bổng xuống trầm của cuộc sống. Đời một con người luôn gắn liền với những biến cố, những sự kiện vui buồn, những thành công và thất bại như trong Kinh Thánh đã nói: con người có thời để sinh ra, có thời để chết đi; có thời thinh lặng, có thời lên tiếng… Cũng thế, trong đời sống Đức Tin, người tín hữu sau khi tận hưởng bầu khí sốt sắng trên những đỉnh núi Phục Sinh và Giáng Sinh, phải xuống núi để đi vào thực tế của đồng cỏ Thường Niên. Ở đó, người tín hữu được mời gọi sống hoàn thiện ơn gọi của mình cách cụ thể và sống động, trong chính hoàn cảnh và thân phận của mình.
Năm Phụng Vụ có ba phần tương ứng với ba giai đoạn lịch sử, giúp cho chúng ta chiêm ngắm các khía cạnh khác nhau của mầu nhiệm cuộc đời Chúa Kitô: từ việc sinh ra, chịu phép rửa, đời sống công khai đến cuộc Khổ Nạn và Phục Sinh. Mỗi giai đoạn cuộc đời Chúa Cứu Thế được cử hành cách khác nhau theo từng thời gian: 1. Mùa Vọng tượng trưng cho giai đoạn sống theo lề luật Cựu Ước; 2. Các mùa Giáng Sinh, Thường Niên sau lễ Giáng Sinh, Mùa Chay, Phục Sinh tóm gọn thời kỳ Chúa Giêsu sống trên trần gian; 3. Mùa Thường Niên II sau lễ Hiện Xuống tương ứng với thời đại của Chúa Thánh Thần, qua đó Giáo Hội được khai sinh rồi tiếp tục tăng trưởng và hoạt động. Như vậy, chiều kích sư phạm của năm Phụng Vụ sẽ giúp người tín hữu không cảm thấy xa lạ với các cử hành, bởi vì cấu trúc và các cử hành không đi ngoài kinh nghiệm đời thường của mỗi chúng ta.[4]
← Bài trước Bài sau →